biznesowi
0
Jesteś zalogowany jako: Adam Kowalski
Wróć

Polskie biura wciąż z wiatrem w żaglach

14.11.2018

Dynamiczny rozwój regionalnych rynków biurowych, zaostrzająca się rywalizacja o najemców i rekordy na rynku inwestycyjnym – to były najgorętsze tematy 11. edycji konferencji „Biurowce w Polsce”, którą firma Nowy Adres S.A. zorganizowała pod koniec października

Jak co roku, ponad 270 najważniejszych graczy na polskim rynku biurowym: deweloperów, przedstawicieli agencji doradczych, banków, najemców, firm wykonawczych i branżowych ekspertów spotkało się w stołecznym hotelu Hilton, aby debatować o najważniejszych problemach i wyzwaniach, jakie stoją przed tym segmentem branży nieruchomości. Tradycyjnie mogli skorzystać z unikalnego narzędzia, jakim jest autorski system Match Maker – platforma komunikacyjna, umożliwiająca umawianie spotkań z innymi uczestnikami wydarzenia.

Regiony mają się świetnie

Polski rynek biurowy nie zwalnia tempa, zwłaszcza jeśli chodzi o rynki regionalne. Według agencji doradczej Cushman & Wakefield, w pierwszych trzech kwartałach 2018 roku w miastach regionalnych absorpcja netto wyniosła 400 000 m kw. i w porównaniu do analogicznego okresu w 2017 roku była wyższa o ponad 22 proc. Nic więc dziwnego, że w obliczu niższej dostępności działek pod nowe projekty w stolicy, deweloperzy coraz chętniej inwestują w mniejszych aglomeracjach. – My w te rynki wierzymy od dawna i prowadzimy w nich szeroko zakrojone inwestycje – z 200 tys. metrów kwadratowych biur, które mamy obecnie w budowie, 80 proc. realizowanych jest właśnie w miastach regionalnych. Ze 100 tys. m kw., które wynajęliśmy w 2017 roku, również 80 proc. było w regionach. Widzimy potencjał tych lokalizacji i mamy wobec nich dalekosiężne plany – zapowiadała Agnieszka Krawczyk-Rogowska, Regional Leasing Director w firmie Skanska Property Poland. Popyt na biura w miastach regionalnych cały czas napędzany jest przez firmy z sektora usług biznesowych, korzystające z dostępności w naszym kraju relatywnie tanich, wykwalifikowanych pracowników. Jak długo ta tendencja będzie się utrzymywać? – W perspektywie trzech lat będziemy mieli do czynienia z tendencją wzrostową, ale krzywa popytu będzie coraz bardziej płaska, choćby z powodu nieubłaganej demografii – na rynek pracy będzie trafiać coraz mniej absolwentów wyższych uczelni, także polityka imigracyjna naszego rządu wciąż nie jest sprzyjająca. Na dziś Polska jest jednak bezapelacyjnie nr 1 w Europie Środkowej i Wschodniej jako lokalizacja dla nowych inwestycji z sektora BPO/SSC – przewiduje Łukasz Czajkowski, Head of Membership, Network and Community w ABSL. Z kolei Karol Patynowski, dyrektor ds. rynków regionalnych w agencji doradczej JLL wskazywał, że popyt w najbliższym czasie będzie przesuwał się do miast do tej pory mniej popularnych wśród inwestorów: – Według naszych najnowszych badań danych mocno przyspieszą rynki tzw. drugiego kręgu – Trójmiasto, Łódź i Katowice. Rynki pracy we Wrocławiu i Krakowie są już mocno wydrenowane, prawie 20 proc. mieszkańców tych miast w wieku mobilnym już pracuje w sektorze usług biznesowych. Trójmiasto ostatnio po raz pierwszy pojawiło się w pierwszej setce rankingu „Tholons Service Globalization Index” (ranking wskazujący najbardziej atrakcyjne światowe lokalizacje dla inwestycji z sektora usług biznesowych – przyp. red) i nie jest to efektem przypadku.

Polskie biura wciąż z wiatrem w żaglach - proptech

Proptech – da się bez niego?

Sporo emocji wzbudził również panel dyskusyjny poświęcony innowacjom technologicznym, pomagającym deweloperom przyciągać nowych najemców. Okazuje się, że deweloperzy… nie przywiązują do nich większej wagi, stawiając na bardziej tradycyjne rozwiązania. – Wszelkiego rodzaju aplikacje i proptech na pewno prędzej czy później zagoszczą we wszystkich nowoczesnych budynkach biurowych, nie mam co do tego żadnych wątpliwości. To zawsze będzie jednak tylko przyprawa do głównej potrawy, jaką jest jakość budynków. Jeśli potrawa jest niedobra, to przyprawianie nic nie pomoże – mówił Maciej Kotarski, Leasing Director gdańskiego kompleksu Olivia Business Centre. – Wyścig o najemców będzie się toczył cały czas w tych samych obszarach – ważne i pożądane pozostaną szkoły, przedszkola, knajpki, placówki zdrowia, szeroko pojęta rozrywka. Ludzie lubią być członkami inkluzywnych społeczności, czuć że są czegoś większego, że ich biuro jest pulsującą tkanką miejską. Ale proptech jest niezbędny, żeby te biura dobrze funkcjonowały. Ostrożność zalecał też Radosław Górecki, communication manager firmy Ghelamco Poland: – My na proptech patrzymy z nadzieją i zaciekawieniem. Chcemy nasze projekty integrować z miastem. Dziś budynek biurowy może pełnić funkcje publiczne, być dostępny dla wszystkich mieszkańców. Być może proptech nam w tym pomoże. Ale to ma też swoją drugą stronę – coraz bardziej rozszczelniamy budynki wpuszczając ludzi z zewnątrz, więc na znaczeniu będzie zyskiwać kwestia zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom bez jednoczesnego straszenia ich.

2018 lepszy niż 2017 i 2006

Wszystko wskazuje na to, że w 2018 roku padnie kolejny rekord, jeśli chodzi o wolumen kapitału inwestowanego w polskie nieruchomości komercyjne – analitycy przewidują, że będzie to co najmniej 5,5 mld euro. Znaczna część tej kwoty została zainwestowana w budynki biurowe – z powodu m.in. dużego popytu na najlepsze nieruchomości tego rodzaju, po raz pierwszy w Polsce odnotowano transakcję o stopie kapitalizacji mniejszej niż 5 proc. Czy ten trend będzie się umacniał? – Patrząc na Zachód, najbliżej nas znajduje się Berlin, gdzie sprzedaje się biurowce ze stopą kapitalizacji wynoszącą średnio 2,9 proc. więc jest na pewno u nas jeszcze miejsce na dalszą kompresję tego wskaźnika. Trudno jednak powiedzieć, jak to się będzie rozwijać, zwłaszcza, że podaż odpowiednich produktów inwestycyjnych nie jest u nas wysoka. Ale to tylko kwestia czasu – w ciągu najbliższych czterech lat na samej tylko warszawskiej Woli zostanie dostarczone 600 tys. m kw. nowych biur – przewiduje Paweł Nowakowski, MRICS, dyrektor działu rynków kapitałowych w firmie CRESA.


Komentarze (0) Komentujesz jako - [zmień]

aby dodać komentarz, wpisz swój adres e-mail

WPROWADŹ SWOJE DANE, ABY DODAĆ KOMENTARZ

lub

Brak komentarzy. Twój może być pierwszy.

Zobacz wcześniejsze komentarze

Wróć