Jesteś zalogowany jako: Adam Kowalski

Najlepszy okres w historii? – Forum Rynku Nieruchomości 2018


Enormous interest was generated by the conference-opening presentation delivered by well-known business psychologist Jacek Santorski. – Since the 2008 crisis, companies have been unable to spend more on sticks and carrots. The sticks have blunted and the carrots, as those that preserve the hierarchical system, are no longer enough. If a company is to compete with innovation, openness and flexibility, it needs committed workers – said Santorski, referring to the demographic changes taking place in the labour market. The so-called millenials – who are increasingly also employed in companies operating in the real estate market – are much more mobile than the older generation and for them the salary itself is not enough. According to Santorski, if they don’t feel an emotional bond with a particular workplace, they change it to another one without much hesitation. No end to festivities in the residential sector Residential developers have the most reasons to celebrate. There is an unprecedented boom in the market – customers are banging down their doors and apartments offered on sale sell out in a flash even at the stage of the so-called „hole in the ground”. – This is a wonderful market – said Katarzyna Kuniewicz, partner at REAS consultancy. – For five years, the residential sector has been growing by 17-20 percent a year. Sales keep increasing in all the large cities in Poland. What is worth emphasizing is that there are not too many dark clouds on the horizon. The hunger for apartments in Poland remains enormous – while available estimates and market analyses differ significantly, experts agree that at least a million housing units are still needed in our country. Interest rates remain at record lows, which translates into a wide availability of cheap mortgage loans. Poles – and not only them – still have enormous amounts of cash which they want to invest in apartments for rent. But in the near future we can expect apartment price increases and consequently a slight correction in demand is likely. That’s because developers are starting to run out of plots for development and those available in the land market reach astronomical prices. Another considerable problem for the industry can be a rise in contracting prices and a labour shortage in the construction sector, which cannot be remedied even by an influx of thousands of workers from Belarus and Ukraine. Forum Rynku Nieruchomości 20181, panel dyskusyjny Not only Ukrainians These arrivals from across the eastern border constitute an ever bigger group of buyers in the Polish residential market. But it’s not just them. – In our premium projects in Warsaw, whole packages of finished dwellings are purchased by Hindus as investments. In Ochota, Vietnamese are a large group of our customers, in Miasteczko Wilanów – French, Britons, but also Chinese and Turks. They buy for their own needs as well as with a view to renting these dwellings – listed Katarzyna Rauber from Yareal. Piotr Puchała, chairman of the board at developer Prestige which builds e.g. aparthotels on the Baltic Sea, echoed her words. Forum Rynku Nieruchomości, debata o przyszłości rynkuGermans and Scandinavians dominate among foreign customers in our project in Międzyzdroje. We know that only a fraction of them have Polish roots, a Polish spouse, or think about permanent residence in our country. Thus I am of the opinion that for most foreign buyers aparthotels on the Baltic coast are pure investments, guaranteed by full occupancy in the season and a well-developed tourist infrastructure – said Puchała. He added, however, that Ukrainians indeed make up the bulk of foreign buyers in some locations in large cities: – In one of our projects in the popular segment in Piaseczno near Warsaw, we have sold no less than 17 out of a total of 120 apartments to buyers from Ukraine. But it’s not that they only buy the cheapest apartments: 2 out of 15 exclusive houses we are building in Kabaty, two million zloty each, went precisely to customers from this country. What do shopping malls know about us? The commercial real estate market also remains in good shape, although the introduction of a Sunday trading ban hit tenants from the food and entertainment industries quite hard. Technological and demographic changes – such as the growth of e-commerce and an increasing percentage of young people who shop in shopping centres – force owners and managers of these facilities to be increasingly flexible and creative. – Commerce has changed a lot in the last 20 years, today just buying is simply boring. People now go where they feel good, where they can experience something interesting, not only satisfy their shopping needs. The eating out market is developing very rapidly, and I’m not only talking here about fast food outlets which have dominated in shopping facilities until now, but about regular restaurants, clubs, entertainment. More and more money is spent on children, hence a stronger presence of tenants from the edutainment industry. On the other hand, tenants from the broader fashion sector are reducing their occupied space as a large part of their turnover is moving to the web through e-commerce. We will not escape the Internet, we have to coexist with it. The more the two worlds – traditional and online commerce – will permeate each other, the better for both of them – said Andrzej Jarosz, head of research and marketing at Mayland. Michał Górski, CEO of Schwitzke Górski, went even further into the future in his predictions: – While today virtual or augmented reality is just a curiosity, a pop-up to attract customers, soon the impact of technology on buyers will be of considerable importance. We all carry mobiles, which are often technologically advanced computers, purchases are recorded electronically, we are easily countable, it’s not hard to identify and classify us, we know which customers come at what time etc. It offers new possibilities of measuring, weighing and tailoring messages so as to reach customers in the best possible way. But these tools should be used wisely. Andrzej Jarosz, however, took a different view: – Yet it seems that malls don’t really know too much, apart from who goes to which shops. Sometimes someone’s needs and shopping profile change dramatically overnight, because for example a child has been born to them. We know and will know less than Google and companies from the e-commerce sector, which require a wide range of data and marketing consents to complete a transaction. Sun shines in warehouses, too E-commerce also has an enormous impact on the growth of the warehouse and logistics real estate market. – E-commerce drives the growth of this market. Companies that trade online report revenue growth of 20-40 percent every year. This market still has a huge growth potential, thanks to which any slowdowns in the warehouse industry will be shortlived. Cheap capital is still available, as is inexpensive land for new investments. The only risks I see are a decreasing availability of labour and rapidly growing contracting costs, which have surged by 30 percent over the last 12 months. – forecasted Marek Dobrzycki, managing director for Europe at developer company Panattoni Europe. Forum Rynku Nieruchomości 2018 - debata o przyszłości magazynówGrowth outlook is also promising for the market for the so-called self-storage warehouses, or small warehouse spaces leased by private persons for their own needs (because e.g. they don’t have their own storage rooms). At the discussion panel, whose participants included Rennie Schafer, President of the Federation of European Self-Storage Associations (FEDESSA), Guy Pinsent, chairman of one of the industry leaders Less Mess Storage, as well as Klaudiusz Bechcicki, founder of Stokado Self Storage, and Przemek Główczewski, managing director at Kangu Self Storage, treating self-storage facilities as investment products was discussed among other things. And while it is a bit too early for that, the growth of the market for this type of warehouse spaces will go hand in hand with the expansion of the residential sector. And for the latter – as already mentioned – the outlook is more than optimistic.


Rosnące koszty wykonawstwa, siły roboczej i gruntów to jedyne kłopoty, z jakimi w najbliższej przyszłości borykać się będzie polski rynek nieruchomości mieszkaniowych i komercyjnych. Działające w tej branży firmy przeżywają obecnie bezprecedensowy boom i najlepszy okres w historii – tak w skrócie podsumować można wnioski po 8. edycji konferencji „Forum Rynku Nieruchomości”, którą firma Nowy Adres S.A. zorganizowała w dniach 7-8 czerwca w sopockim hotelu Sheraton

Konferencje pod szyldem „FRN” to największe i najbardziej prestiżowe wydarzenia na polskim rynku nieruchomości. W tym roku w Sopocie spotkała się rekordowa liczba, blisko 630 najważniejszych graczy z branży: przedstawicieli firm deweloperskich, banków, pośredników finansowych, agencji doradczych oraz generalnych wykonawców z kraju i zagranicy. Za pomocą systemu „Match Maker” – narzędzia umożliwiającego uczestnikom konferencji aranżowanie spotkań biznesowych na dwa tygodnie przed i podczas samego wydarzenia – umówiono ponad  300 spotkań!

Jacek Santorski, gość specjalny Forum Rynku Nieruchomości 2018Ogromnym zainteresowaniem cieszyła się otwierająca konferencję prezentacja znanego psychologa biznesu, Jacka Santorskiego. – Od kryzysu w 2008 roku firmy nie mogą już wydawać więcej na kije i marchewki. Kije się stępiły, a marchewki, jako utrwalające system hierarchiczny, już nie wystarczą. Jeśli firma ma konkurować innowacyjnością, otwartością i elastycznością, potrzebuje pracowników zaangażowanych – mówił Santorski, nawiązując do zmian demograficznych, jakie mają miejsce na rynku pracy. Tzw. millenialsi – którzy coraz częściej zatrudniani są także w firmach działających na rynku nieruchomości – są znacznie bardziej mobilni niż starsze pokolenie i nie wystarcza im sama pensja. Według Santorskiego jeśli nie czują oni emocjonalnej więzi z danym miejscem pracy, bez zbędnego wahania zmieniają je na inne.

W mieszkaniówce nieustające święto

Największe powody do zadowolenia mogą mieć deweloperzy mieszkaniowi. Na rynku panuje bezprecedensowy boom – klienci walą drzwiami i oknami, a wprowadzane do sprzedaży mieszkania wyprzedają się na pniu jeszcze na etapie tzw. „dziury w ziemi”. – To cudowny rynek – mówiła Katarzyna Kuniewicz, partner w firmie doradczej REAS. – Od pięciu lat mieszkaniówka rok do roku rośnie o 17-20 proc. Sprzedaż jest coraz większa we wszystkich dużych miastach Polski. Co ważne podkreślenia, na horyzoncie nie widać zbyt wielu ciemnych chmur. Głód mieszkań w Polsce pozostaje ogromny – choć dostępne oszacowania i analizy rynkowe znacznie różnią się od siebie, eksperci są zgodni, że w naszym kraju wciąż brakuje co najmniej miliona jednostek mieszkalnych. Stopy procentowe utrzymują się na rekordowo niskich poziomach, co ma przełożenie na powszechną dostępność tanich kredytów hipotecznych. Polacy – i nie tylko oni – wciąż dysponują ogromną ilością gotówki, którą chcą inwestować w mieszkania na wynajem. W nieodległej przyszłości możemy jednak spodziewać się podwyżek cen mieszkań, i co za tym idzie – prawdopodobnej lekkiej korekty popytu. Deweloperom bowiem zaczyna brakować działek pod zabudowę, a te dostępne na rynku gruntów osiągają astronomiczne ceny. Sporym problemem dla branży może też być wzrost cen wykonawstwa oraz brak rąk do pracy w budowlance, któremu zaradzić nie jest w stanie nawet napływ dziesiątek tysięcy pracowników z Ukrainy i Białorusi. Forum Rynku Nieruchomości 20181, panel dyskusyjny

Nie tylko Ukraińcy

Wspomniani przybysze zza wschodniej granicy stanowią coraz większą grupę nabywców na polskim rynku mieszkaniowym. Ale nie tylko oni. – W naszych inwestycjach z segmentu premium w Warszawie całe pakiety wykończonych lokali jako inwestycję kupują hindusi. Na Ochocie dużą grupę naszych klientów stanowią Wietnamczycy, w Miasteczku Wilanów – Francuzi, Brytyjczycy, ale także Chińczycy i Turcy. Kupują zarówno na własne potrzeby, jak z myślą o wynajmie tych lokali – wyliczała Katarzyna Rauber z firmy Yareal. Jej słowa potwierdzał Piotr Puchała, prezes zarządu firmy deweloperskiej Prestige, budującej aparthotele nad Bałtykiem.

Forum Rynku Nieruchomości, debata o przyszłości rynkuWśród zagranicznych klientów w naszej inwestycji w Międzyzdrojach dominują Niemcy i Skandynawowie. Wiemy, że tylko niewielka część z nich ma polskie korzenie, polskiego małżonka lub myśli o stałym pobycie w naszym kraju. Stąd też jestem zdania, że dla większości z zagranicznych nabywców aparthotele na wybrzeżu Bałtyku to czysta inwestycja, gwarantowana przez pełne obłożenie w sezonie i rozwiniętą infrastrukturę turystyczną – mówił Puchała. Dodał jednak, że w niektórych lokalizacjach dużych miast gros zagranicznych nabywców stanowią faktycznie Ukraińcy: – W jednej z naszych inwestycji z segmentu popularnego w podwarszawskim Piasecznie na 120 mieszkań aż 17 sprzedaliśmy nabywcom z Ukrainy. Ale to nie jest tak, że kupują oni wyłącznie najtańsze mieszkania: 2 z 15 ekskluzywnych domów, budowanych przez nas na Kabatach, po dwa miliony złotych każdy, trafiły właśnie do klientów z tego kraju.

Co wiedzą o nas galerie handlowe?

Rynek nieruchomości handlowych również pozostaje w dobrej kondycji, choć wprowadzenie zakazu handlu w niedzielę uderzyło dość mocno w najemców z branży gastronomicznej oraz rozrywkowej. Zmiany technologiczne i demograficzne – takie jak rozwój e-handlu i coraz większy odsetek ludzi młodych robiących zakupy w centrach handlowych – wymuszają na właścicielach i zarządcach tych obiektów coraz większą elastyczność i kreatywność. – Handel bardzo się zmienił w ciągu ostatnich 20 lat, dziś samo kupowanie jest po prostu nudne. Ludzie chodzą teraz tam, gdzie się dobrze czują, gdzie mogą przeżyć coś ciekawego, a nie tylko zaspokoić swoje potrzeby zakupowe. Rynek jedzenia poza domem rozwija się bardzo dynamicznie i nie mówię tu tylko o fastfoodach, które dotąd dominowały w obiektach handlowych, ale normalnych restauracjach, klubach, rozrywce. Coraz więcej pieniędzy przeznacza się na dzieci, stąd też mocniejsza obecność najemców z branży edutainment. Z drugiej strony, najemcy z szeroko pojętego sektora modowego redukują zajmowaną powierzchnię, jako że duża część ich obrotów przenosi się do sieci za pośrednictwem e-handlu. Nie uciekniemy przed Internetem, musimy z nim koegzystować. Im bardziej te dwa światy – handlu tradycyjnego i internetowego będą się przenikać, tym lepiej dla obu – mówił Andrzej Jarosz, dyrektor ds. badania rynku i PR firmy Mayland.  Jeszcze dalej w przyszłość w swoich prognozach wybiegł Michał Górski, CEO firmy Schwitzke Górski: – O ile dziś  wirtualna czy rozszerzona rzeczywistość to tylko ciekawostka, pop-up do przyciągania klientów, to już niebawem wpływ technologii na nabywców będzie miał niebagatelne znaczenie. Wszyscy nosimy komórki, będące nierzadko zaawansowanymi technologicznie komputerami, zakupy są rejestrowane elektronicznie, jesteśmy łatwo policzalni, nietrudno nas zidentyfikować i posegregować, wiadomo o jakiej godzinie przychodzą jacy klienci itp. Daje to nowe możliwości zmierzenia, zważenia i dostosowania komunikatów do tego, aby jak lepiej docierać do klientów. Jednak z tych narzędzi należy korzystać mądrze. Andrzej Jarosz był jednak innego zdania: – Galerie chyba jednak nie wiedzą zbyt wiele, poza tym, kto z jakich sklepów korzysta. Czasami komuś z dnia na dzień diametralnie zmieniają się potrzeby i profil zakupowy, bo na przykład urodziło mu się dziecko. Wiemy i będziemy wiedzieć mniej niż Google i firmy z sektora e-commerce, które do zawarcia transakcji wymagają bogatego wachlarza danych i zgód marketingowych.

W magazynach też świeci słońce

Handel w Internecie ma również ogromny wpływ na rozwój rynku nieruchomości magazynowych i logistycznych. – e-commerce napędza rozwój tego rynku. Firmy handlujące w sieci co roku notują wzrost przychodów o 20-40 proc. Ten rynek ma jeszcze olbrzymi potencjał rozwoju, dzięki czemu ewentualne spowolnienia w branży magazynowej będą krótkotrwałe. Tani kapitał jest wciąż dostępny, podobnie jak niedrogie grunty pod nowe inwestycje. Jedyne zagrożenia widzę w malejącej dostępności siły roboczej i rosnących szybko kosztach wykonawstwa, które w ciągu ostatnich 12 miesięcy podskoczyły nam o 30 proc. – przewiduje Marek Dobrzycki, dyrektor zarządzający na Europę firmy deweloperskiej Panattoni Europe.

Forum Rynku Nieruchomości 2018 - debata o przyszłości magazynówSzerokie perspektywy rozwoju rozpościerają się także przed rynkiem tzw. magazynów self-storage, czyli niewielkich powierzchni magazynowych wynajmowanych przez osoby prywatne na własne potrzeby (bo np. nie posiadają własnej komórki lokatorskiej). W panelu dyskusyjnym, w którym wzięli udział Rennie Schafer, prezydent Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Self-Storage (FEDESSA),  Guy Pinsent, prezes jednego z branżowych liderów, firmy Less Mess Storage a także Klaudiusz Bechcicki, założyciel Stokado Self Storage i Przemek Główczewski, dyrektor zarządzający Kangu Self Storage, debatowano o traktowaniu obiektów self storage jako produktów inwestycyjnych. I choć jest na to jeszcze trochę za wcześnie, rozwój rynku tego typu powierzchni magazynowych będzie współgrał wraz z ekspansją sektora mieszkaniowego. A dla niego – jak już wspomniano – prognozy są bardziej niż optymistyczne.

Komentarze (0) Komentujesz jako - [zmień]

aby dodać komentarz, wpisz swój adres e-mail



Brak komentarzy. Twój może być pierwszy.

Zobacz wcześniejsze komentarze